Necati Yıldırım
ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon güçleri, Irak’ta terör örgütü IŞİD’e karşı yürüttüğü askeri misyonu 30 Eylül 2026 itibarıyla sona erdirdi ve ülkeden çekilme sürecini tamamladı. Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, 1 Ekim’i “Egemenlik Günü” olarak ilan ederek yeni bir dönemin başladığını duyurdu.
Böylece 2003’teki işgalle başlayan, 2011’deki çekilmenin ardından 2014’te IŞİD’le mücadele gerekçesiyle yeniden kurulan ABD askeri varlığının Irak’ın federal topraklarındaki bölümü sona ermiş oldu.
Zeydi: “Büyük bir ulusal başarı”
Başbakan Zeydi, koalisyon güçlerinin ayrılışını “büyük bir ulusal başarı” olarak nitelendirdi. Zeydi’nin açıklamasına göre 1 Ekim 2026, tam egemenliğin ve silahların devlet kontrolüne alınmasının başlangıcı olacak. Irak hükümeti, devlet dışındaki silahlı yapıların elindeki silahların 30 Haziran 2027’ye kadar devlet denetimine alınmasını hedefliyor.
Çekilme, Irak ile ABD’nin Eylül 2024’te üzerinde anlaştığı iki aşamalı geçiş planının son adımı. Bağdat yönetimi 2023’ten itibaren koalisyon varlığının sona erdirilmesi için diplomatik temaslarını yoğunlaştırmıştı.
Koalisyon güçleri hangi üslerden ayrıldı?
Basına yansıyan bilgilere göre Irak’taki dokuz üs boşaltıldı; bunların arasında Bağdat’taki Victory üssü, Taji, Habbaniye ve Ayn el-Esed bulunuyor. Askerlerin bir bölümü ise ülkenin kuzeyindeki Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) bölgesine kaydırıldı.
- Güvenlik gerekçesi: IŞİD’in örgütlü bir askeri tehdit oluşturma kapasitesini yitirdiği değerlendiriliyor; örgüt Irak’ta 2017’de, Suriye’de 2019’da toprak kontrolünü kaybetmişti.
- Irak’ın kapasitesi: Irak güvenlik güçlerinin terörle mücadeleyi tek başına yürütebilecek düzeye geldiği belirtiliyor.
- Siyasi baskı: Irak hükümeti, tam egemenlik vurgusuyla koalisyonun çekilmesini uzun süredir talep ediyordu.
| Tarih | Gelişme | Kaynak |
|---|---|---|
| 2003 | ABD öncülüğündeki işgal | TRT Haber |
| 2011 | ABD askerlerinin ilk çekilişi | TRT Haber |
| 2014 | IŞİD’e karşı koalisyonun kurulması | TRT Haber |
| Eylül 2024 | İki aşamalı geçiş planı üzerinde uzlaşı | TRT Haber |
| 30 Eylül 2026 | Koalisyon misyonunun sona ermesi | TRT Haber / GZT |
| 30 Haziran 2027 | Silahların devlet denetimine alınması hedefi | Irak Başbakanlığı açıklaması |
Kuzeyde güvenlik endişesi
Koalisyon güçlerinin ayrılışı her kesimde aynı karşılığı bulmadı. IKBY Başbakanı Mesrur Barzani, koalisyonun ayrılmasının bölgeyi olası tehditlere karşı korumasız bırakabileceği yönündeki kaygısını dile getirdi. Devlet denetimi dışındaki silahların toplanması hedefi ise 2027 ortasına kadar Bağdat yönetiminin önündeki en zor dosyalardan biri olacak.
Türkiye açısından ne anlama geliyor?
Koalisyon güçlerinin çekilmesi, Türkiye’nin Irak’la yürüttüğü güvenlik iş birliğini de doğrudan ilgilendiriyor. Ankara ile Bağdat arasında Sincar’a ilişkin mutabakatı da içeren son düzenlemeler Türkiye-Irak güvenlik anlaşması haberimizde yer alıyor. Bölgede ABD’nin askeri dengesine ilişkin daha geniş çerçeve için NATO Ankara Zirvesi’nin savunma harcaması mirası haberimize bakılabilir. Zeydi’nin açıklamasının ayrıntıları TRT Haber’in aktarımında yer alıyor.
Kaynaklar: TRT Haber, “Irak’ta 1 Ekim artık Egemenlik Günü” (1 Ekim 2026); GZT, “23 yıllık askeri varlık bitiyor” (Eylül 2026); Irak Başbakanlığı açıklaması (basına yansıdığı şekliyle).
