Necati Yıldırım
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 23 Eylül 2026’da New York’ta Irak Başbakanı Ali Zeydi ile bir araya geldi; görüşmede Türkiye Irak güvenlik anlaşması kapsamında Sincar’da devlet otoritesinin tesisi konusunda mutabakata varıldı. BM Genel Kurulu haftasında gerçekleşen görüşme, iki ülke arasındaki güvenlik iş birliğinin yeni bir aşamaya taşınması açısından önemli görülüyor.
Görüşme sonrasında yapılan açıklamalara göre taraflar, Sincar bölgesinde yasaklı yabancı silahlı unsurların varlığına son verilmesi ve bölgede Irak devlet otoritesinin bütünüyle tesis edilmesi konusunda görüş birliğine vardı.
Irak Güvenlik Anlaşmasının Sincar Kapsamı
Anlaşmaya göre Irak tarafının güvenlik uygulamalarında kaydettiği ilerlemeye paralel olarak Türk Silahlı Kuvvetleri, Başika-Zilkan yerleşkesini önceden belirlenecek bir mekanizma ve takvim çerçevesinde Irak Federal Hükümeti’ne kademeli olarak teslim edecek.
- Taraflar: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Başbakanı Ali Zeydi.
- Yer/Tarih: New York, 23 Eylül 2026 (BM Genel Kurulu haftası).
- Ana konu: Sincar’da devlet otoritesinin tesisi, yasaklı silahlı unsurların çıkarılması.
- Askeri boyut: TSK’nin Başika-Zilkan yerleşkesini kademeli devretmesi.
Irak Güvenlik Anlaşması ve Kalkınma Yolu Projesi
Taraflar ayrıca ikili ticaret ve yatırım hacminin genişletilmesi, önceden imzalanan anlaşmaların hızla uygulamaya konulması ve başta Kalkınma Yolu Projesi olmak üzere ortak stratejik projelerin hızlandırılması konusunda da görüş birliğine vardı. Kalkınma Yolu, Basra Körfezi’ni Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlaması planlanan çok uluslu bir ulaştırma koridoru projesi olarak biliniyor.
Bu görüşme, Türk dış politikasının son haftalarda yoğunlaştırdığı bölgesel diplomasi trafiğinin bir halkası olarak da okunuyor; Ankara, hem güvenlik hem ekonomik boyutta komşularıyla ilişkilerini eş zamanlı yürütmeye çalışıyor.
| Gösterge | Bilgi | Kaynak |
|---|---|---|
| Görüşme tarihi | 23 Eylül 2026 | Hürriyet, Habertürk |
| Görüşme yeri | New York (BM Genel Kurulu haftası) | Hürriyet |
| Ana mutabakat | Sincar’da devlet otoritesi, Başika-Zilkan devri | Habertürk |
| Ekonomik boyut | Kalkınma Yolu Projesi’nin hızlandırılması | Hürriyet |
Sonuç: Irak Güvenlik Anlaşmasında Takvim ve Mekanizma Netleşecek
Başika-Zilkan yerleşkesinin devrine ilişkin kesin takvim ve mekanizmanın, iki ülke arasında kurulacak teknik heyetler tarafından belirlenmesi bekleniyor. Uygulamanın seyri, Sincar’daki güvenlik ortamının nasıl şekilleneceğine bağlı olacak.
Konuya ilişkin ayrıntılı haber metnine Hürriyet’nin haberinden ulaşılabilir.
Türkiye-Irak arasındaki güvenlik işbirliği, sınır bölgesindeki terör örgütlerine karşı ortak operasyonel koordinasyonun artırılmasını da kapsıyor; iki ülke son yıllarda bu alanda düzenli üst düzey temaslar sürdürüyor.
Kalkınma Yolu Projesi, Basra Körfezi’ni Irak üzerinden kara ve demir yoluyla Türkiye’ye, oradan da Avrupa’ya bağlamayı hedefleyen çok uluslu bir ulaştırma koridoru olarak planlanıyor. Projenin güvenlik ortamının istikrara kavuşması, özellikle Sincar gibi kritik güzergâh noktalarındaki silahlı unsurların tasfiyesine bağlı görülüyor; bu nedenle güvenlik ve ekonomik iş birliği başlıkları New York’taki görüşmede iç içe ele alındı.
Ankara, benzer güvenlik protokollerinin diğer sınır bölgeleri için de örnek teşkil edebileceğini düşünüyor; Bağdat yönetimi ise anlaşmanın kendi topraklarındaki egemenlik haklarını güçlendireceğini savunuyor.
Analistler, Türkiye Irak güvenlik anlaşmasının uygulanma hızının Irak’taki iç siyasi dengelere ve Bağdat’ın silahlı grupları merkezi otorite altına alma kapasitesine bağlı olacağını belirtiyor. Anlaşmanın teknik detaylarını görüşecek ortak komisyonun önümüzdeki haftalarda bir araya gelmesi bekleniyor.
Türkiye ile Irak arasındaki güvenlik iş birliği, son yıllarda düzenli aralıklarla üst düzey ziyaretlerle pekiştiriliyor. İki ülkenin savunma bakanlıkları arasında kurulan teknik heyetler, sınır güvenliği ve istihbarat paylaşımı konularında düzenli toplantılar yapıyor; bu toplantıların sıklığının önümüzdeki dönemde artması bekleniyor.
Uluslararası ilişkiler uzmanları, Türkiye’nin New York’taki bu tür yoğun bilateral trafik dönemlerini, kriz bölgelerindeki gelişmeleri doğrudan taraflardan dinleme fırsatı olarak değerlendirdiğini belirtiyor. Bu tür görüşmelerin sonuçları genellikle hemen açıklanmasa da, izleyen haftalardaki resmi ziyaret ve anlaşma trafiğiyle somutlaşıyor.
Türkiye-Irak güvenlik iş birliği, sınır güvenliğinin güçlendirilmesi için düzenli aralıklarla güncellenen çerçeve anlaşmalardan biri olarak öne çıkıyor.
Kaynaklar: Dışişleri Bakanlığı, Hürriyet, Habertürk, ensonhaber.com haberleri, 23-24 Eylül 2026; Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın konuya ilişkin resmî açıklamaları.
