Necati Yıldırım
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 8 Ekim 2026’da açıkladığı verilere göre Eylül ayında en yüksek reel getiriyi Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) sağladı. Tüketici fiyat endeksiyle (TÜFE) arındırıldığında DİBS yatırımcısına aylık yüzde 1,40 kazandırırken, Borsa İstanbul’un BIST 100 endeksi yüzde 5,79 ile ayın en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.
Reel getiri, bir yatırım aracının nominal kazancından enflasyonun etkisi çıkarıldıktan sonra kalan gerçek kazancı gösteriyor. TÜİK bu hesabı hem TÜFE’ye hem de yurt içi üretici fiyat endeksine (Yİ-ÜFE) göre yapıyor.
Eylül ayında reel getiri sıralaması
| Yatırım aracı | TÜFE ile | Yİ-ÜFE ile |
|---|---|---|
| DİBS | %1,40 | %1,18 |
| Mevduat faizi (brüt) | %1,19 | %0,96 |
| ABD doları | -%0,22 | -%0,44 |
| Euro | -%0,89 | -%1,12 |
| Külçe altın | -%2,02 | -%2,24 |
| BIST 100 | -%5,79 | -%6,01 |
Eylülde yalnızca iki araç, DİBS ve mevduat faizi, enflasyonun üzerinde kazanç sağladı. Döviz, altın ve borsa ise yatırımcısına reel olarak kaybettirdi. Borsadaki kayıp, iki ölçüye göre de yüzde 5’in üzerinde gerçekleşti.
Eylül enflasyonu reel getiri hesabını nasıl etkiledi?
Hesapta esas alınan enflasyon verileri TÜİK tarafından 5 Ekim’de açıklanmıştı. Buna göre TÜFE Eylül’de aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttı. Yıllık enflasyon, Kasım 2021’den bu yana ilk kez yüzde 30’un altına indi. Piyasa beklentisi aylık yüzde 2,20 ve yıllık yüzde 30,30 düzeyindeydi. Yİ-ÜFE ise aylık yüzde 2,07, yıllık yüzde 27,38 arttı.
- Yıllık TÜFE: %29,73 (beklenti %30,30)
- Çekirdek enflasyon: %28,70
- Ağırlığı yüksek gruplarda yıllık artış: konut %39,99, ulaştırma %35,10, gıda ve alkolsüz içecekler %27,62
Uzun vadede tablo: Üç ve altı ayda mevduat, bir yılda altın
Daha uzun dönemlerde sıralama değişiyor. TÜFE ile arındırıldığında brüt mevduat faizi üç aylık dönemde yüzde 4,11, altı aylık dönemde yüzde 3,15 ile ilk sırada yer aldı. Yıllık değerlendirmede ise külçe altın yüzde 5,30 reel getiriyle en kazançlı araç oldu; aynı dönemde DİBS yüzde 3,93, mevduat faizi yüzde 0,32 kazandırdı. Yıllık bazda ABD doları yüzde 9,26, euro yüzde 10,97 reel kayıp yaşattı.
| Dönem | En kazançlı araç (TÜFE ile) | Kaynak |
|---|---|---|
| Eylül 2026 (aylık) | DİBS, %1,40 | TÜİK |
| Son 3 ay | Mevduat faizi, %4,11 | TÜİK |
| Son 6 ay | Mevduat faizi, %3,15 | TÜİK |
| Son 12 ay | Külçe altın, %5,30 | TÜİK |
Reel getiri verisi neden önemli?
Reel getiri tablosu, yatırımcının birikiminin enflasyon karşısında gerçekten büyüyüp büyümediğini gösteriyor. Ancak geçmiş dönem getirileri gelecekteki getirilerin göstergesi değil; bu haber yatırım tavsiyesi niteliği taşımıyor. Ekonomideki diğer güncel göstergeler için İSO imalat PMI ve Ağustos işsizlik oranı haberlerimize bakılabilir. Bültenin tamamı TÜİK’in veri portalında yayımlanıyor.
Kaynaklar: TÜİK, Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getiri Oranları, Eylül 2026 (8 Ekim 2026), aktaran Gazete Oksijen ve Forbes Türkiye; TÜİK, Tüketici ve Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, Eylül 2026 (5 Ekim 2026), aktaran Bloomberg HT.
