Necati Yıldırım
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI, Eylül 2026’da 47,9’a geriledi. Ağustos’ta 48,1 olan endeks, büyüme ile daralmayı ayıran 50 eşik değerinin altında kalmayı sürdürdü ve imalat sanayisindeki koşulların ılımlı bir hızla zayıfladığına işaret etti.
S&P Global Market Intelligence tarafından derlenen ve 1 Ekim’de açıklanan verilere göre sektörde faaliyet koşulları yaklaşık iki buçuk yıldır her ay kötüleşiyor. Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizlik, Eylül’de de talep koşullarını olumsuz etkileyen başlıca etken oldu.
İmalat PMI alt kalemlerinde tablo
- Üretim: Dördüncü ay üst üste azaldı; düşüş hızı Ağustos’a göre biraz arttı.
- Yeni siparişler: Talep zayıflığı nedeniyle gerilemeyi sürdürdü; azalış önceki aya göre hafifçe belirginleşti.
- İhracat siparişleri: Uluslararası talebin durgun seyretmesiyle yeniden düştü.
- Girdi maliyetleri: Yakıt, petrol, taşımacılık ve hammadde fiyatlarındaki artışla son dört ayın en hızlı yükselişini kaydetti.
- Satış fiyatları: Firmalar artan maliyetleri müşterilere yansıttı; çıktı fiyatı enflasyonu da dört ayın zirvesine çıktı.
| Gösterge | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| İmalat PMI (Eylül 2026) | 47,9 | İSO / S&P Global |
| İmalat PMI (Ağustos 2026) | 48,1 | İSO / S&P Global |
| Üretimi azalan sektör | 10 sektörden 9’u | İSO Sektörel PMI |
| Üretimde düşüşün süresi | 4 ay | İSO / S&P Global |
| İstihdamı artıran sektör | 10 sektörden 2’si | İSO Sektörel PMI |
Sektörlerde ayrışma: Yalnızca gıda büyüdü
İSO’nun sektörel verilerine göre izlenen 10 sektörün 9’unda üretim azaldı. Tek istisna, son yedi ayda ilk kez üretimini artıran gıda ürünleri sektörü oldu. En sert daralma kimya, plastik ve kauçuk ürünleri sektöründe görüldü.
İstihdam cephesinde de benzer bir tablo var: Eylül’de yalnızca iki sektör çalışan sayısını artırdı. Bunlardan motorlu kara taşıtları sektörü beşinci ay üst üste istihdam artışı kaydetti, elektrikli ve elektronik ürünler sektörü de çalışan sayısını yükseltti. Motorlu taşıt üretiminin yılın ilk sekiz ayındaki seyri için otomotiv üretimi verileri haberimize bakılabilir.
Maliyet baskısının kaynağı: Enerji ve navlun
Ankete katılan firmalar maliyet artışını özellikle Orta Doğu’daki gerginlikle bağlantılı yakıt, petrol ve nakliye giderlerine bağladı. Brent petrolün Eylül’de 100 doları aşması ve 1 Ekim itibarıyla eşel mobil sisteminin sona ermesi, sanayicinin enerji ve lojistik maliyetleri üzerindeki baskının Ekim’de de süreceğine işaret ediyor; ayrıntılar eşel mobil sonrası akaryakıt fiyatları haberimizde.
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, jeopolitik belirsizliğin büyümeyi sınırlamayı sürdürdüğünü belirtirken verilerde temkinli de olsa toparlanma işaretleri bulunduğunu söyledi.
İmalat PMI ne anlatıyor, sırada ne var?
PMI, satın alma yöneticilerine yöneltilen anket sorularından üretilen öncü bir gösterge; 50’nin altındaki değerler bir önceki aya göre daralmayı gösteriyor. Endeksin uzun süredir eşik altında kalması, işgücü piyasasında da izleniyor: Ağustos işsizlik verileri atıl işgücü oranının yüzde 31’e çıktığını ortaya koymuştu. Ekim ayına ait imalat PMI verisi Kasım’ın ilk iş gününde açıklanacak. Bültenin tamamı İstanbul Sanayi Odası’nın sitesinde yayımlanıyor.
Kaynaklar: İSO Türkiye İmalat PMI ve İSO Türkiye Sektörel PMI, Eylül 2026 (1 Ekim 2026); S&P Global Market Intelligence; aktaran Sanayi Gazetesi, Haberler.com ve Kobi Postası (1 Ekim 2026).
