Ukrayna-Rusya Savaşında Diplomasi Yeniden Başladı, Ateşkes Hâlâ Uzakta

Ukrayna-Rusya savaşı, 24 Şubat 2022’deki tam ölçekli işgalden bu yana 1.662 günü geride bıraktı. ABD’nin eylül başında Moskova ve Kiev’e gönderdiği heyetle diplomasi yeniden hareketlense de taraflar arasında ateşkes ya da takvimi belli bir müzakere turu bulunmuyor.

ABD, Ukrayna ve Rusya’nın katıldığı üçlü görüşmelerin son turu Şubat 2026’da Cenevre’de yapılmıştı. AFP’nin aktardığına göre bu turda toprak meselesinde uzlaşma sağlanamadı; ABD’nin dikkatinin Orta Doğu’daki savaşa kaymasıyla birlikte süreç yaklaşık yedi aydır askıda.

Ukrayna-Rusya savaşında eylül: ABD heyeti iki başkentte

ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner, 5 Eylül’de Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile üç saati aşan bir görüşme yaptı. Kremlin danışmanı Yuriy Uşakov görüşmeyi “somut ve yapıcı” olarak nitelendirdi. Heyet ertesi gün ilk kez Kiev’e giderek Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya geldi. İki görüşmenin ardından da somut bir ilerleme açıklanmadı.

• 5 Eylül: Al Jazeera’nın aktardığına göre Rusya, heyetin ziyaretleri sırasında Kiev’i üç gün boyunca hedef almama sözü verdi.
• 8 Eylül: Ara sona erdi. Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko, başkente yönelik saldırıda 5 kişinin öldüğünü, 30 kişinin yaralandığını açıkladı. Aynı gün Trump ile Putin telefonda yaklaşık bir saat görüştü.
• 12 Eylül: Zelenskiy, aralıkta ABD’de yapılacak G20 zirvesinde Putin ile görüşmeye hazır olduğunu söyledi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov bu öneriyi “imkânsız” olarak değerlendirdi, ancak üçlü görüşmelerin ekimde yeniden başlamasını olasılık dışı tutmadıklarını belirtti.
• 13 Eylül: Trump, Ukrayna’nın Rusya’daki rafinerilere yönelik saldırılarını durdurması gerektiğini söyledi.

Tarafların tutumu: Toprak meselesi düğüm noktası

Ukrayna-Rusya savaşının sona ermesinin önündeki en büyük engel, toprak meselesindeki derin ayrılık olmayı sürdürüyor.

Moskova, Uşakov’un aktarımına göre askerî hedeflerine ulaşacağını ve çatışmanın “kök nedenlerinin” çözülmesi gerektiğini savunuyor. Moscow Times’ın haberine göre Rusya, Ukrayna’nın Donetsk bölgesinde kontrol ettiği alanlardan tamamen çekilmesini istiyor ve liderler düzeyinde bir görüşme için Moskova’yı adres gösteriyor.

Kiev ise Donetsk’ten çekilme talebini reddediyor. Zelenskiy, ABD heyetiyle görüşmesinin ardından savaşın sürmesini beklediklerini söyleyerek kış ayları için destek talep etti. Ukrayna yönetimi, Rus rafinerilerine yönelik saldırıları Moskova’nın savaş gelirlerini hedef alan adımlar olarak savunuyor.

Washington üçlü formata dönülmesini istiyor. Kushner, sonraki adımların birkaç hafta içinde açıklanabileceğini ifade etti.

Ukrayna-Rusya savaşının sivil bilançosu ağırlaşıyor

BM Ukrayna İnsan Hakları İzleme Misyonu’nun 13 Ağustos’ta yayımladığı rapora göre temmuz ayı, Mart 2022’den bu yana sivil kayıpların en yüksek olduğu ay oldu. 28’i 29 Ağustos’a bağlayan gece Kiev bölgesindeki bir köyde vurulan depoda ise Zelenskiy’nin açıklamasına göre 38 kişi hayatını kaybetti. Rusya, uzun menzilli insansız hava aracı bileşenlerinin bulunduğu bir depoyu hedef aldığını açıkladı; Ukrayna’da depolamadaki ihmal iddialarına ilişkin soruşturma başlatıldı. Rusya tarafında da Belgorod valisi, 17 Ağustos’ta bir köye düzenlenen Ukrayna saldırısında 6 kişinin öldüğünü duyurdu.

İnsani alanda sınırlı da olsa temas sürüyor: 19 Ağustos’ta BAE arabuluculuğunda 103’e 103, 24 Ağustos’ta ise 10’a 10 esir takası gerçekleştirildi.

Karadeniz ve Türkiye’nin rolü

Türkiye, Ukrayna-Rusya savaşının Karadeniz’e yayılmaması çağrısını sürdürüyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 17 Temmuz’daki Kiev ziyaretinde Karadeniz’de deniz altyapısının hedef alınmasının haklı gösterilemeyeceğini vurguladı ve olası bir barış düzenlemesinde Türkiye’nin deniz güvenliği unsurlarında öncü rol üstlenmeye hazır olduğunu belirtti.

3 Ağustos’ta Novorossiysk açıklarında Türk sahipli iki geminin vurulması ve 3 kişinin ağır yaralanmasının ardından Dışişleri Bakanlığı, Karadeniz’de seyir güvenliğinin sağlanması çağrısında bulundu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Putin ise 1 Eylül’de Bişkek’te Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi marjında görüştü. Kremlin, görüşmede müzakerelerin Türkiye’de yapılması ihtimalinin ele alındığını, ancak koşulların henüz oluşmadığını açıkladı.

Ne beklemeli?

Ukrayna-Rusya savaşında kısa vadede gözler ABD’nin açıklayacağı “sonraki adımlarda” ve Kremlin’in ekim ayı için kapıyı araladığı üçlü görüşmelerde olacak. Ancak toprak meselesindeki keskin ayrılık, liderler görüşmesinin yeri konusundaki anlaşmazlık ve karşılıklı enerji altyapısı saldırıları, kalıcı bir ateşkesin yakın vadede zor olduğuna işaret ediyor. Kış aylarının yaklaşması, enerji altyapısını ve sivilleri korumayı her iki taraf için de daha acil bir başlık haline getiriyor.

Ukrayna-Rusya Savaşı: Eylül Ortasındaki Diplomasi Trafiği

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Eylül ortasında “Ciddi müzakerelere her zaman hazırız” diyerek İstanbul’da ikili, Abu Dabi’de ise ABD’nin de katıldığı üçlü görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Türkiye, sürecin yeniden İstanbul’a taşınmasını istiyor.

ABD Başkanı Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile Jared Kushner, Moskova’da Putin’le görüştükten sonra Kiev’de Zelenski’ye yeni bir barış önerisi sundu. Kremlin, Putin’in 72 saat boyunca Kiev’e saldırı yapılmaması talimatı verdiğini açıkladı; ancak mekik diplomasisi kalıcı bir ateşkes getirmedi.

Kaynaklar: Al Jazeera (05.09, 08.09 ve 17.08.2026); Kyiv Independent (06.09.2026); AFP aktarımları (07.09 ve 13.09.2026); France24 (12.09.2026); Moscow Times (04.08, 24.08 ve 08.09.2026); NBC News (30.08.2026); BM Ukrayna İnsan Hakları İzleme Misyonu raporu (13.08.2026); AB Konseyi 21. yaptırım paketi duyurusu (23.07.2026); NATO Ankara Zirvesi Bildirgesi (08.07.2026); The National (19.08.2026); Hürriyet (17.07.2026); A Haber (01.09.2026). Taraf açıklamaları bağımsız olarak doğrulanamamıştır; gelişmeler hızla değişebilir.