Necati Yıldırım
Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın (TGS) 2025-2026 Basın Özgürlüğü Raporu’na göre Türkiye, raporda da aktarılan Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 180 ülke arasında 163. sırada yer aldı; ülke bir önceki yıl 159. sıradaydı. Rapor, nisan 2025-nisan 2026 arasındaki dönemde gazetecilere ve basın kuruluşlarına yönelik hak ihlallerini belgeliyor.
Cezaevindeki Gazeteciler
Raporun 1 Nisan 2026 itibarıyla verdiği bilgiye göre en az 14 gazeteci, gazetecilik faaliyetleri gerekçesiyle halen tutuklu bulunuyor.
TCK 217/A Vurgusu
Rapor, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçunu düzenleyen TCK 217/A maddesinin yalnızca gazetecileri değil toplumun tüm kesimlerini etkileyen bir soruna dönüştüğünü vurguluyor. TGS, raporu her yıl 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü dolayısıyla güncelleyerek kamuoyuyla paylaşıyor.
RSF Endeksinde Türkiye Dört Basamak Geriledi
RSF’nin 30 Nisan’da açıkladığı endekste Türkiye, “çok ciddi durumda” olan ülkeler arasında gösterildi. Gerekçeler arasında gazetecilere yönelik gözaltı ve tutuklamalar ile “dezenformasyon”, “cumhurbaşkanına hakaret” ve “devlet kurumlarını aşağılama” suçlamalarının yaygın kullanımı sayıldı.
Rapora göre küresel basın özgürlüğü son 25 yılın en düşük seviyesine indi; bu yıl en çok gerileyen alan yasal çerçeve oldu ve 110 ülkede yasal göstergeler kötüleşti. Listenin en altında Çin, Kuzey Kore, Eritre, Rusya ve İran yer aldı. Endeksin ayrıntıları RSF’nin sitesinde yer alıyor.
Türkiye’nin basın özgürlüğü sıralamasındaki bu konumu, uluslararası basın özgürlüğü örgütlerinin yıllık raporlarında da benzer şekilde ele alınıyor; sıralamadaki değişim genellikle gazetecilere yönelik dava ve gözaltı sayılarıyla ilişkilendiriliyor.
TGS raporu, gazetecilere yönelik davaların büyük bölümünün ifade özgürlüğü ve terörle mücadele mevzuatı kapsamında açıldığını, bu durumun Türkiye’nin sıralamasını doğrudan etkilediğini vurguluyor.
TGS Raporunun Yöntemi
TGS raporu, gazeteci örgütlerinden ve mahkeme kayıtlarından derlenen verilerle hazırlanıyor; rapor yıllık olarak güncellenip kamuoyuyla paylaşılıyor.
İlgili haber: Reuters Raporu: Türkiye’de Habere Güven 10 Yılın En Düşüğünde
Kaynaklar: TGS, TGS, Anadolu Ajansı açıklamaları; HaberGo, TRT Haber haberleri, Eylül 2026.
