Necati Yıldırım
TİMBİR yapay zeka anayasası taslağı, Türk İnternet Medya Birliği tarafından habercilikte yapay zeka kullanımına ilişkin hazırlandı ve sektörün görüşüne açıldı. 6 bölüm ve 32 maddeden oluşan taslak, “son söz insanda olacak” ilkesini merkeze alıyor.
Taslak; insan denetimi, doğrulama, şeffaflık ve telif haklarını temel ilkeler olarak belirliyor. Sektör paydaşları, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşları 15 Ekim 2026’ya kadar önerilerini iletebilecek.
Taslağın Temel İlkeleri
- İnsan denetimi: YZ ile üretilen içeriğin nihai kararının insan editörde kalması.
- Doğrulama: YZ çıktılarının yayın öncesi doğrulanması zorunluluğu.
- Şeffaflık: YZ kullanımının okura açık biçimde belirtilmesi.
- Telif hakları: Kaynak içeriklerin telif haklarına saygı gösterilmesi.
- Görüş süresi: 15 Ekim 2026’ya kadar.
İçerik Çiftlikleri Tehdidi
Taslağın hazırlanmasında, yapay zeka ile içerik üreten sitelerin (AI content farms) Google Discover ve Haberler algoritmalarını manipüle ederek orijinal muhabirliği trafikten koparması endişesi de etkili oldu. Bu durum, BİK Genel Kurulu’nda dile getirilen benzer endişelerle örtüşüyor.
Mevzuat taslağında YZ ile üretilen haberin editöryal denetimden geçmesi şartı yer alsa da, küçük medya kuruluşları için bu sürecin maliyet açısından zorlayıcı olabileceği belirtiliyor.
Sonuç: Sektör Görüşleri Bekleniyor
TİMBİR, 15 Ekim’e kadar toplanacak görüşler doğrultusunda taslağı nihai hale getirmeyi planlıyor. Rehberin kabul edilmesi halinde internet haber sitelerinin yapay zeka kullanım pratiklerinde referans doküman olması bekleniyor.
Kaynaklar: Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) açıklamaları, Eylül 2026. Taslak metni ve görüş süreci TİMBİR’in resmî kanallarından takip edilebilir.
