Necati Yıldırım
Türkiye’de otomotiv üretimi 2026’nın ilk sekiz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 azalarak 841 bin 583 adet oldu. Otomotiv Sanayii Derneği’nin (OSD) 14 Eylül’de açıkladığı verilere göre otomobil üretimi yüzde 19 düşerken ticari araç üretimi yüzde 12 arttı. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim 854 bin 860 adete ulaştı.
Adet bazında ihracat da geriledi; ancak Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre otomotiv sanayii ihracatı dolar bazında yüzde 2,5 artışla 27,2 milyar dolara yükseldi. Otomotiv, ülke ihracatındaki yüzde 17’lik payıyla sektörler arasındaki liderliğini korudu.
Otomotiv Üretimi: Otomobilde Düşüş, Ticari Araçta Artış
| Gösterge (Ocak-Ağustos 2026) | Değer | Yıllık değişim |
|---|---|---|
| Toplam otomotiv üretimi | 841.583 adet | Yüzde 7 düşüş |
| Otomobil üretimi | 458.169 adet | Yüzde 19 düşüş |
| Ticari araç üretimi | 383.414 adet | Yüzde 12 artış |
| Traktör dahil toplam üretim | 854.860 adet | – |
Ticari araç grubunda hafif ticari araç üretimi yüzde 12, ağır ticari araç üretimi yüzde 7 arttı. Böylece otomobil üretimindeki sert gerilemenin bir bölümü ticari araçlardaki büyümeyle dengelendi.
Kapasite Kullanımı Yüzde 59
Sektörün genel kapasite kullanım oranı ilk sekiz ayda yüzde 59 oldu. Araç gruplarına göre oranlar şöyle:
- Hafif araçlar (otomobil ve hafif ticari): yüzde 60,
- Kamyon grubu: yüzde 57,
- Otobüs ve midibüs: yüzde 67,
- Traktör: yüzde 27.
İhracatta Adet Azaldı, Gelir Arttı
Ocak-ağustos döneminde toplam otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 12 azalarak 597 bin 594 adet oldu. Otomobil ihracatı yüzde 28 düşüşle 279 bin 341 adette kaldı. Buna karşılık ticari araç ihracatı yüzde 9, traktör ihracatı ise yüzde 14 artışla 8 bin 245 adede ulaştı.
Değer tarafında tablo farklı. OSD verilerine göre otomobil ihracatının değeri ilk sekiz ayda yüzde 9 azalarak 6,8 milyar dolara geriledi. Buna rağmen yan sanayi ürünlerini de kapsayan toplam otomotiv sanayii ihracatı, TİM verilerine göre yüzde 2,5 artışla 27,2 milyar dolara ulaştı. Otomobil ihracatı hem adet hem değer olarak düşerken toplamın büyümesi, ihracat gelirinde ticari araçların ve otomotiv tedarik sanayisinin ağırlığının arttığını gösteriyor.
Ağustosta Otomotiv Üretimi 74 Bin Adet
Ağustos, birçok otomotiv fabrikasında yıllık bakım ve toplu izinlerin yapıldığı bir ay olduğu için aylık rakamlar genellikle yılın diğer aylarının altında kalıyor. OSD verilerine göre bu yılın ağustos ayında:
- Toplam otomotiv üretimi 74 bin 368 adet, otomobil üretimi 33 bin 503 adet oldu,
- Toplam 55 bin 193 araç ihraç edildi; bunun 23 bin 662’si otomobildi,
- Ağustos ayı otomotiv ihracatının değeri 2,76 milyar dolar, otomobil ihracatının değeri 554,9 milyon dolar olarak gerçekleşti,
- İç pazarda 84 bin 126 araç satıldı; otomobil satışları 61 bin 529 adet oldu.
Ağustosta iç pazardaki satışların üretimin üzerinde kalması, yurt içi talebin önemli bölümünün ithal araçlarla karşılandığını gösteriyor. Otomobil pazarındaki yerli payının yüzde 35’te kalması da bu tabloyla uyumlu.
İç Pazarda Yerli Payı Yüzde 35
Aynı dönemde toplam otomotiv pazarı yüzde 12 daralarak 745 bin 597 adet, otomobil pazarı ise yüzde 14 düşüşle 564 bin 241 adet oldu. Otomobil satışlarında yerli üretim araçların payı yüzde 35, hafif ticari araçlarda ise yüzde 23 olarak açıklandı. Pazardaki ağustos ayı gelişmelerini otomotiv pazarı haberimizde, tüketici tercihlerindeki değişimi ise SUV ve elektrikli araç tercihi haberimizde ele almıştık.
Sonuç: Yılın Son Çeyreği Belirleyici Olacak
Veriler, otomotiv üretiminde otomobil tarafındaki daralmanın sürdüğünü, ticari araçların ise sektörün itici gücü hâline geldiğini gösteriyor. Yılın kalan aylarında Avrupa’daki talep ve iç pazardaki kredi koşulları, üretim ve ihracat rakamlarının yönünü belirleyecek. Güncel aylık raporlar Otomotiv Sanayii Derneği’nin internet sitesinde yayımlanıyor.
Kaynaklar: Otomotiv Sanayii Derneği (osd.org.tr) Ocak-Ağustos 2026 verileri (14.09.2026); Türkiye İhracatçılar Meclisi ihracat verileri; Motor1 Türkiye, Haberler.com, Autobond, Türkiye Ajansı (14.09.2026). Ticari araç üretimi, toplam üretimden otomobil üretimi düşülerek hesaplanmıştır.
