Necati Yıldırım
Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR), habercilikte yapay zekâ kullanımına ilişkin 6 bölüm ve 32 maddeden oluşan bir taslak metni sektörün görüşüne açtı. “Son söz insanda olacak” ilkesini merkeze alan taslak, yapay zekâyı gazetecilikte yalnızca yardımcı bir araç olarak konumlandırıyor ve insan denetimi olmadan tamamen otomatik içerik üretimini açıkça yasaklıyor.
Taslağın Kapsamı
- İnsan denetimi: yapay zekâyla üretilen içeriğin nihai kararı insan editörde kalıyor.
- Doğrulama: yapay zekâ çıktılarının yayın öncesi çapraz kontrolden geçirilmesi, hata/önyargı riskine karşı denetlenmesi zorunlu.
- Şeffaflık: yapay zekâ kullanımının okura açıkça belirtilmesi gerekiyor.
- Telif ve kaynak gizliliği: kaynak içeriklerin telif haklarına ve gazetecilik kaynaklarının gizliliğine saygı esas alınıyor.
İçerik Çiftlikleri Endişesi
Taslağın hazırlanmasında, yapay zekâyla toplu içerik üreten sitelerin (“content farm”) Google Discover ve Haberler algoritmalarını manipüle ederek özgün muhabirliği trafikten kopardığı yönündeki endişeler etkili oldu; bu kaygı BİK Genel Kurulu’nda dile getirilen benzer endişelerle örtüşüyor. Taslakta yer alan editöryal denetim şartının, küçük medya kuruluşları için maliyet açısından zorlayıcı olabileceği de ayrıca belirtiliyor.
Süreç ve Geri Bildirim
Sektör paydaşları, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşları önerilerini 15 Ekim 2026’ya kadar internet ve medya hukukçusu Cüneyd Altıparmak’a iletebilecek. TİMBİR, toplanacak görüşler doğrultusunda taslağı nihai hale getirip hukuki zemine oturtmayı ve bir “Yapay Zekâ Anayasası” bildirgesi olarak ilan etmeyi hedefliyor.
TİMBİR’in taslağı, yapay zekâ araçlarının haber üretiminde yaygınlaşmasıyla birlikte sektörde artan etik tartışmalara bir yanıt niteliği taşıyor; benzer düzenleme çalışmaları uluslararası basın kuruluşlarında da sürüyor.
TİMBİR’in Taslağına Sektör Tepkisi
TİMBİR’in taslağına internet medyası temsilcilerinden gelen ilk geri bildirimler, insan denetimi ilkesinin desteklendiğini ama uygulamanın küçük ölçekli kuruluşlar için maliyetli olabileceği yönünde çekinceleri de içeriyor.
Kaynaklar: RTÜK, Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) açıklaması, BHA ve Haber7 haberleri, Eylül 2026.
