Necati Yıldırım
Gazze’de resmi olarak yürürlükte bulunan ateşkese rağmen İsrail güçlerinin saldırı ve ihlalleri 23 Eylül Çarşamba günü de sürdü. Gazze kentinin doğusundaki Et-Tuffah Mahallesi’nde düzenlenen bir hava saldırısında 3 kişi yaralandı.
Bölgeden aktarılan bilgilere göre İsrail güçleri helikopterlerden yoğun ateş açtı, makineli tüfek atışları ve topçu atışları düzenlendi; ayrıca savaş gemilerinden kıyı kesimine ateş açıldığı bildirildi. Olay, ateşkesin kağıt üzerinde yürürlükte kalmaya devam ettiği ama sahada fiilen sık sık delindiği yönündeki eleştirileri yeniden gündeme taşıdı.
Gazze Ateşkes İhlallerinin Boyutu
Gazze ateşkes ihlalleri, ateşkesin resmi olarak yürürlükte kalmasına karşın sahada sık sık delindiğine dair uluslararası eleştirileri güçlendiriyor.
Ateşkesten bu yana kayıplar ne durumda?
ABD Başkanı’nın arabuluculuğunda, Türkiye’nin de dahil olduğu ülkelerin katkılarıyla varılan ateşkes ilan edilmesinin ardından bile Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısının 1.500’ü aştığı bildiriliyor; bu rakam farklı kaynaklarda değişkenlik gösterdiğinden tek bir kesin sayı olarak sunulmuyor, güncel resmi açıklamalar takip edilmesi gerekiyor.
- Son olay: Et-Tuffah Mahallesi’nde hava saldırısı, 3 yaralı
- Ateşkes süreci: resmi olarak yürürlükte, sahada sık sık ihlal iddiası
- Filistin tarafı: barış planının ikinci aşamasını kabul ettiğini açıkladı
- İsrail hükümeti: planın bazı maddelerine mesafeli duruyor
Filistin tarafı ikinci aşamayı kabul etti
Filistin direniş hareketlerinin, arabulucular tarafından sunulan barış planının ikinci aşamasını kabul ettiği bildirilirken, İsrail hükümetinin planın uygulanmasında aynı hızda ilerlemediği, bazı maddelerde çekimser kaldığı yönünde eleştiriler yapılıyor. Bu durum, ateşkesin kalıcılığına ilişkin belirsizliği sürdürüyor.
| Gösterge | Durum |
|---|---|
| Ateşkesin resmi statüsü | Yürürlükte |
| Son saldırı | Et-Tuffah Mahallesi, 3 yaralı |
| Barış planı 2. aşama | Filistin tarafınca kabul edildi |
| İsrail hükümeti tutumu | Bazı maddelere mesafeli |
İnsani durum kritik seyrediyor
Gazze’deki insani yardım örgütleri, ateşkese rağmen yardım koridorlarının zaman zaman kapandığını, gıda ve tıbbi malzeme girişinin istikrarsız seyrettiğini bildiriyor. Bölgedeki sağlık altyapısının büyük bölümü savaş öncesi kapasitesinin çok altında çalışmaya devam ediyor; bu da yaralıların tedavisini zorlaştıran unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
BM insani yardım koordinasyon ofisleri, ateşkes sürecinin izlenmesi için sahada gözlemci bulundurmaya devam ederken, uluslararası toplumun ihlal iddialarını daha yakından takip etmesi çağrısında bulunuyor.
Uluslararası tepkiler
Türkiye başta olmak üzere çok sayıda ülke, ateşkesin sahada tam olarak uygulanmasını sağlamak için arabulucu ülkelere baskı yapılması çağrısında bulundu. BM Genel Kurulu’nun bu haftaki oturumlarında da Gazze’deki durum, kürsüden yapılan konuşmaların önemli bir bölümünde yer buldu.
Ateşkes süreci nasıl işliyor?
Ateşkes anlaşması, taraflar arasında kademeli bir uygulama takvimi öngörüyor; ilk aşamada ağırlıklı olarak çatışmaların durdurulması ve esir/tutuklu değişimleri hedeflenirken, ikinci aşamada Gazze’nin yeniden imarı ve güvenlik düzenlemeleri gündeme geliyor. Filistin tarafının ikinci aşamayı kabul etmesi, sürecin ilerlemesi açısından olumlu karşılansa da, İsrail tarafının aynı hızla adım atmaması arabulucu ülkeler nezdinde endişe yaratıyor.
Arabulucu ülkeler arasında yer alan Katar, Mısır ve Türkiye, taraflar arasında mekik diplomasisini sürdürüyor. Bu ülkelerin temsilcileri, ateşkesin sahada tam anlamıyla kalıcı hale gelmesi için düzenli aralıklarla bir araya gelmeye devam ediyor; görüşmelerin önümüzdeki günlerde de sürmesi bekleniyor.
Bölgedeki gazeteciler ve insan hakları izleme örgütleri, ihlal iddialarının bağımsız biçimde doğrulanabilmesi için sahaya erişimin kısıtlı kalmaya devam ettiğini, bunun da tarafların birbirini suçladığı anlatıların doğrulanmasını zorlaştırdığını belirtiyor.
Ateşkes İhlallerinin Bilançosu
Gazze’deki hükümet medya ofisinin 24 Ağustos raporuna göre İsrail, 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkesi ilk 318 günde 4 bin 379 kez ihlal etti. Gazze Sağlık Bakanlığı’nın 17 Eylül verisine göre ateşkesten bu yana 1.386 kişi hayatını kaybetti, 4.784 kişi yaralandı; ateşkesin 315. gününe kadar planlanan 189 bin yardım tırından yalnızca 66 bin 607’si bölgeye ulaşabildi.
Katar, Doha merkezli arabuluculuğunu sürdürüyor. BM Genel Kurulu öncesinde New York’taki BM Genel Merkezi’nin karşısında, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de öldürülen 20 binden fazla çocuğun adının yazıldığı yaklaşık 100 metrelik bir kefen sergilendi.
İnsani yardım örgütleri, kışın yaklaşmasıyla birlikte Gazze’de barınma ve sağlık hizmetlerine erişimin daha da kritik hale geleceği uyarısında bulunuyor; bu da ateşkes ihlallerinin insani boyutunu ağırlaştırıyor.
İlgili haber: BM Genel Kurulu’nun 81. Oturumunda Dünya Liderleri New York’ta
Kaynaklar: BM Haberleri, Malatya Güncel ve uluslararası haber ajanslarının Gazze saha haberleri (23.09.2026); BM insani yardım koordinasyon ofisi açıklamaları. Kayıp ve yaralı sayıları kaynaklara göre değişkenlik gösterebilir, kesinleşmiş resmi rakam için ilgili makamların açıklamaları beklenmelidir.
