Necati Yıldırım
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Almanya’nın Kuzey Ren-Vestfalya (KRV) Eyaleti Başbakanı Hendrik Wüst’ü 28 Eylül 2026’da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde kabul etti. Basına kapalı gerçekleşen görüşmeye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran ile Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Büyükelçi Akif Çağatay Kılıç da katıldı.
Görüşmeye ilişkin yapılan açıklamalara göre gündemde üç ana başlık vardı: Türkiye ile Kuzey Ren-Vestfalya arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkiler, Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri ve iş insanlarına yönelik vize kolaylıkları.
Hendrik Wüst kimdir?
Hendrik Wüst, Almanya’da iktidardaki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partisinin önde gelen isimlerinden. 51 yaşındaki siyasetçi, nüfus bakımından Almanya’nın en büyük eyaleti olan Kuzey Ren-Vestfalya’yı yönetiyor. Gazete Oksijen’in haberine göre ziyaret, CDU içinde liderlik tartışmalarının sürdüğü bir döneme denk geldi; Wüst ise eyalet başbakanlığı görevine devam edeceğini vurguladı.
Wüst, Ekim 2021’de Armin Laschet’in yerine eyalet başbakanlığına geldi; Mayıs 2022’deki eyalet seçimlerinde CDU’yu birinci parti yaparak Yeşiller ile koalisyon hükümeti kurdu. Yaklaşık 18 milyon nüfusuyla Kuzey Ren-Vestfalya, tek başına pek çok AB ülkesinden daha kalabalık.
Eyalet başkenti Düsseldorf olan Kuzey Ren-Vestfalya; Köln, Dortmund, Essen ve Duisburg gibi sanayi kentlerini kapsıyor. Ruhr Havzası’ndaki madencilik ve ağır sanayi, 1960’lardan itibaren Türkiye’den gelen işçilerin en yoğun çalıştığı bölgelerden biri oldu.
Türk toplumu ve ticaret rakamları
Kuzey Ren-Vestfalya, Almanya’daki Türk toplumunun en kalabalık yaşadığı eyalet. Gazete Oksijen’in aktardığı verilere göre:
| Gösterge | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Eyalette yaşayan Türkiye kökenli nüfus | Yaklaşık 1 milyon | Gazete Oksijen |
| Eyalet ile Türkiye arasındaki yıllık ticaret | 10 milyar euronun üzerinde | Gazete Oksijen |
| Türk girişimcilere ait işletme | 25-30 bin | Gazete Oksijen |
| Türkiye-Almanya işgücü anlaşması | 30 Ekim 1961 (65. yıl) | Resmî kayıtlar |
Ziyaret, Türkiye ile Almanya arasında 30 Ekim 1961’de imzalanan işgücü anlaşmasının 65. yıl dönümüne denk geliyor. Anlaşmayla başlayan göç, bugün Almanya’da milyonlarca kişilik bir Türk toplumunun oluşmasına yol açtı.
Hendrik Wüst’ten “Avrupa ile birlikte üretim” mesajı
Hendrik Wüst, ziyareti sırasında AB’nin yeni sanayi politikalarında korumacılık yerine “Made with Europe” (Avrupa ile birlikte üretim) anlayışını savundu. Wüst’e göre Türk şirketleri, özellikle otomotiv yan sanayi, makine ve elektrik sektörlerinde Avrupa değer zincirlerinin önemli bir parçası; yeni AB düzenlemeleri Alman şirketlerinin Türkiye’deki yatırımlarına ve mevcut ortaklıklara zarar vermemeli.
Bu yaklaşım, aynı gün Brüksel’de temaslarda bulunan Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın Gümrük Birliği vurgusuyla örtüşüyor. AB’nin Sanayi Hızlandırma Yasası taslağı, Türkiye’nin Gümrük Birliği ortağı olarak “Made in EU” kurallarına dahil edilip edilmeyeceği sorusunu gündeme getirmişti.
Ankara-Berlin hattında yoğun trafik
Hendrik Wüst’ün ziyareti, Türkiye ile Almanya arasındaki üst düzey temasların sıklaştığı bir döneme denk geliyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, göreve gelişinin ardından Ekim 2025’te Ankara’yı ziyaret ederek Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmüştü. Almanya, uzun yıllardır Türkiye’nin en büyük ihracat pazarları arasında ilk sırada yer alıyor ve Türkiye’ye doğrudan yatırım yapan ülkelerin başında geliyor.
Eyalet düzeyindeki ziyaretler de bu ilişkide önemli bir yer tutuyor. Almanya’da eyaletler ekonomi, eğitim ve kültür alanlarında geniş yetkilere sahip olduğundan, Kuzey Ren-Vestfalya gibi büyük bir eyaletin başbakanının Ankara temasları, Türk kökenli girişimciler ve iki ülke arasındaki okul, üniversite ve belediye ortaklıkları açısından da sonuç doğurabiliyor.
Vize kolaylığı neden gündemde?
Türk iş insanlarının Schengen vizesi başvurularında yaşadığı gecikmeler, Türkiye-AB ilişkilerinin kronik başlıklarından biri. Görüşmede iş insanlarına yönelik vize kolaylıklarının ele alınması, eyaletteki yoğun ticari ilişkiler açısından önem taşıyor. Kuzey Ren-Vestfalya, Almanya’nın ihracatçı sanayisinin merkezlerinden biri olduğu için Türk tedarikçilerle bağlantısı güçlü.
- Ekonomi: Eyalet ile Türkiye arasındaki ticaret ve yatırımların artırılması
- AB ilişkileri: Gümrük Birliği ve yeni sanayi politikaları
- Vize: İş insanlarının seyahatinin kolaylaştırılması
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Eylül ayındaki diğer diplomatik temasları için New York’taki ikili görüşmeler ve Erdoğan-Zelenskiy görüşmesi haberlerimize bakılabilir. Görüşmeye ilişkin resmî bilgiler Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından paylaşılıyor.
Kaynaklar: Anadolu Ajansı (28 Eylül 2026); Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı; Gazete Oksijen (28 Eylül 2026). Eyalete ilişkin nüfus ve ticaret rakamları Gazete Oksijen’in aktardığı tahminlerdir.
