Necati Yıldırım
Çukurova Gazeteciler Cemiyeti (ÇGC) Yönetim Kurulu, 28 Eylül 2026’da yaptığı yazılı açıklamada, özellikle sosyal medyada artan, meslek ilkeleriyle bağdaşmayan paylaşımlara karşı basın etiği uyarısında bulundu. ÇGC Başkanı Kurtul Çakın imzalı açıklamada, kişisel çıkar ve baskı amacı taşıyan yayınların gazetecilik faaliyeti olarak değerlendirilemeyeceği vurgulandı.
Açıklamada, masa başında üretilen ya da doğruluğu araştırılmamış duyumlara dayanan, kişi veya kurumları yıpratmayı, baskı altına almayı ya da çıkar sağlamayı amaçlayan paylaşımlar ile hakaret, tehdit ve ima içeren kaba üslup eleştirildi.
Gazetecilik; kamu adına doğru, tarafsız ve güvenilir bilgi üretme mesleğidir.
Çukurova Gazeteciler Cemiyeti, 28 Eylül 2026
ÇGC’nin basın etiği uyarısında hangi davranışlar eleştirildi?
- Doğrulanmamış içerik: Masa başında üretilen veya araştırılmadan yayımlanan duyumlar
- Baskı ve şantaj: Kişi ya da kurumları yıldırmak veya çıkar elde etmek amacıyla yapılan yayınlar
- Kaba üslup: Hakaret, tehdit ve ima içeren paylaşımlar
- Kimliğin istismarı: Gazetecilik sıfatının kişisel çıkarlar için kullanılması
Cemiyet, gazetecilik kimliğinin kişisel çıkarlar için kullanılmasının tüm mesleği itibarsızlaştırdığını belirterek, hiç kimsenin mesleğin güvenilirliğine zarar vermesine izin verilmeyeceğini açıkladı.
Kamuoyuna ve meslektaşlara çağrı
ÇGC açıklamasında iki ayrı çağrı yaptı. Vatandaşlardan, doğrulanabilir kaynağı olmayan ya da baskı unsuru içeren sosyal medya paylaşımlarına itibar etmemeleri istendi. Meslek mensuplarına ise etik değerlere, meslek ilkelerine ve kamu yararına bağlı kalma çağrısı yapıldı.
Basın etiği hangi metinlere dayanıyor?
Türkiye’de basın etiğinin temel başvuru metinleri arasında Basın Konseyi’nin Basın Meslek İlkeleri ile Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi yer alıyor. Bu metinler; haberin doğrulanması, suçlama içeren iddialarda karşı tarafın görüşüne yer verilmesi, masumiyet karinesine uyulması ve gazetecinin çıkar ilişkisine girmemesi gibi ilkeleri içeriyor.
| İlke | Karşılığı | Kaynak |
|---|---|---|
| Doğruluk | Haber, doğruluğu araştırılmadan yayımlanmaz | Basın Meslek İlkeleri |
| Masumiyet karinesi | Kesin yargı kararı olmadan kimse suçlu ilan edilmez | Basın Meslek İlkeleri |
| Çıkar çatışması | Gazeteci mesleğini kişisel çıkar için kullanamaz | TGC Bildirgesi |
| Şantaj | Suç olarak tanımlanır | Türk Ceza Kanunu, madde 107 |
Şantaj, meslek ilkelerinin yanı sıra Türk Ceza Kanunu’nun 107. maddesinde düzenlenen bir suç. Hakaret ve tehdit içeren paylaşımlar da ilgili kanun hükümleri kapsamında yargıya taşınabiliyor.
Güven sorunu ve yerel basın
Basın etiği tartışması, habere güvenin düştüğü bir döneme denk geliyor. Reuters Enstitüsü’nün 2026 raporuna göre Türkiye’de habere güven son on yılın en düşük seviyesinde; ayrıntılar için Reuters raporu haberimize bakılabilir. Basın özgürlüğü alanındaki son gelişmeler için TGC Basın Özgürlüğü Ödülleri haberimiz okunabilir. Basın Meslek İlkeleri’nin tam metnine Basın Konseyi sitesinden ulaşılabiliyor.
ÇGC’nin açıklaması, bu tür paylaşımların özellikle sosyal medya platformlarında arttığına dikkat çekiyor. Cemiyetin çağrısı, gazetecilik sıfatının meslek ilkelerine bağlılıkla birlikte anlam kazandığı yönündeki tartışmanın Adana ve çevresindeki yansıması olarak öne çıkıyor.
Kaynaklar: Çukurova Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu yazılı açıklaması (28 Eylül 2026; Günaydın Gazetesi ve Refleks Gazetesi’nin aktarımları); Basın Konseyi Basın Meslek İlkeleri; TGC Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu.
