Necati Yıldırım
Polonya Başbakanı Donald Tusk, 30 Temmuz’da ülkenin doğu hava sahasına düşen ve 10 metrelik bir krater oluşturan cismin Rusya’ya ait Kh-101 stratejik seyir füzesi olduğunu doğruladı. Olay, Rusya-Ukrayna savaşı başladığından bu yana NATO topraklarına isabet eden en ciddi fiziksel girişimlerden biri olarak kaydediliyor.
NATO’nun Tepkisi
Gelişme, Polonya’nın 2026-2030 savunma harcamalarını (GSYH’nin yüzde 4’ünün üzerine) hızlandırmasına, “Wisła” hava savunma programının PAC-3 MSE füzeleriyle tam donatılmasına ve alçak irtifa savunma boşluğunu kapatacak IRIS-T SLM/Skyranger 30 gibi sistemlerin öncelikli temin edilmesine zemin hazırlıyor.
Komuta Yapısı Tartışması
Olay ayrıca NATO’nun Entegre Hava ve Füze Savunması (IAMD) komuta-kontrol yapısının, ulusal kısıtlamalardan arındırılarak merkezi bir “ateş izni” otoritesine kavuşturulması yönündeki tartışmaları da hızlandırması bekleniyor.
Eylülde Yeni Alarm
Polonya, eylülde Batı Ukrayna’ya yönelik Rus saldırıları sırasında savaş uçaklarını yeniden havalandırdı; Rzeszów ve Lublin havalimanları geçici olarak kapatıldı. Başbakan Tusk 17 Eylül’de, istihbarat kaynaklarına dayanarak Rusya’nın Ukrayna’yı destekleyen ülkelere “kaza süsü verilmiş” hibrit füze ve İHA saldırıları planladığını söyledi (US News/Reuters).
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, temmuzdaki ihlali “Rusya’nın pervasız bir eylemi” ve savaşın “tehlikeli bir yansıması” olarak nitelendirmiş, İttifak’ın hava ve kara savunma sistemlerinin aktif hale getirildiğini duyurmuştu. Füze, Lublin iline bağlı ve Ukrayna sınırına 100 kilometreden biraz fazla uzaklıktaki Tarnawa-Kolonia köyü yakınında boş bir alana düşmüştü; olay, NATO’da 4. ve 5. Madde tartışmalarını da yeniden gündeme getirdi.
Bu olay, NATO’nun doğu kanadındaki hava savunma kapasitesini artırma kararının somut bir tetikleyicisi oldu; ittifak üyeleri benzer olayların tekrarlanmaması için bölgesel radar ve hava savunma sistemlerini güçlendirmeyi planlıyor.
İlgili haber: Zelenskiy’den Rusya’ya Karşılıklı Enerji Ateşkesi Çağrısı
Kaynaklar: NATO (yazıda aktarılan açıklama ve veriler), Eylül 2026.
