Necati Yıldırım
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, 5 Ekim’de Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da toplandı. Toplantıya Türkiye’den Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı.
Toplantının ardından yayımlanan ortak bildiride, kutsal Mekke şehrine ve Suudi Arabistan’ın sivil ve ekonomik altyapısına yönelik saldırılar kınandı. Toplantı, Yemen’deki Husilerin 4 Ekim’de Riyad’daki bir Aramco tesisini balistik füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını açıklamasının ardından yapıldı; Suudi makamları bu saldırıyı doğrulamamıştı.
Mekke Anlaşması komitesinin gündemi
Dışişleri Bakanlığı’nın 4 Ekim tarihli açıklamasına göre toplantıda bölgedeki son gelişmeler ile ittifakın kurumsallaşma sürecinde gelinen aşama ele alındı. Basına yansıyan bilgilere göre gündemdeki başlıklar şunlardı:
- Bölgesel güvenlik: Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar ve Orta Doğu’daki tehditler
- Kurumsallaşma: İttifakın genel sekreterliğinin Riyad’da kurulması planı; ilk genel sekreter için Pakistan’ın önerdiği emekli Korgeneral Nauman Mahmood’un adı geçiyor
- Deniz güvenliği: Kızıldeniz’de seyrüsefer güvenliği ve İran-ABD geriliminin etkileri
- Genişleme: Katılım ilgisi gösteren ülkeler konusunda kurumsallaşma tamamlanmadan yeni üye alınmaması eğilimi
Genel sekreterlik ve genişlemeye ilişkin kararların toplantıda kesinleşip kesinleşmediği, ortak bildiriye yansıyan bilgilerde yer almadı.
Mekke Anlaşması nedir?
Mekke Anlaşması, 7 Ağustos 2026’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman tarafından imzalandı. Anlaşma, üç ülkenin bölgesel sorunlara bölgesel çözümler üretme yaklaşımını ve ortak caydırıcılık ile savunma mekanizmaları üzerinden güvenliklerini güçlendirme hedefini ortaya koyuyor.
Anlaşma kapsamındaki faaliyetlere yön vermek için dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kuruldu. Komitenin ilk toplantısı 31 Ağustos 2026’da Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da yapılmıştı; Riyad toplantısı komitenin ikinci buluşması oldu.
Türkiye’nin gündemindeki diğer başlıklar
Anlaşmanın imzalandığı dönemdeki değerlendirmeler için Mekke Ortak Savunma Anlaşması analizimize, Türkiye’nin son güvenlik gündemine ilişkin bilgiler için MGK bildirisi haberimize bakılabilir. Toplantıya ilişkin resmî açıklama Dışişleri Bakanlığı’nın sitesinde yayımlandı.
Kaynaklar: T.C. Dışişleri Bakanlığı, 189 No’lu açıklama (4 Ekim 2026); Riyad toplantısı ortak bildirisi, aktaran Takvim ve Sivas360 (5 Ekim 2026); Gazete Oksijen ve Star (5 Ekim 2026); Husi açıklaması, Haber Alternatif (4 Ekim 2026).
